Stel je voor: je ligt 's ochtends in bed en je lichaam weigert gewoonweg om op te staan.
▶Inhoudsopgave
Niet ook je niet wilt, maar omdat het letterlijk niet meer kan. Je bent leeg. Volledig leeg. En dat is precies waar Marloes (42) drie jaar geleden was. Vandaag staat ze weer op, lacht weer écht, en heeft zelfs een boek geschreven over haar herstel. Dit is haar verhaal — en misschien ook wel een beetje het jouwe.
Het moment dat alles stilviel
Marloes werkte als projectmanager bij een groot adviesbureau in Utrecht. Twaalf uur per dag was normaal. Weekenden?
Die bestonden niet echt. "Ik dacht dat ik het aankon," vertelt ze. "Ik was de vrouw die alles wilde doen en alles wilde perfect doen. Op het werk, thuis, voor de kinderen, voor iedereen."
Maar je lichaam houdt niet voor altijd stand. Op een gewone dinsdag in november kreeg Marloes een volledige inzinking op kantoor.
Hartkloppingen, duizeligheid, het gevoel dat ze ging stikgen. De huisarts schreef haar uit: burn-out, met een aanbeveling van minimaal zes maanden rust.
"Ik voelde me alsof ik was gefaald," zegt ze. "Ik had altijd alles onder controle gehad. En nu lag ik thuis, niet in staat om zelfs maar een briefje te schrijven zonder te huilen."
De eerste woorden op papier
Na drie maagen van niets doen — letterlijk niets — raadde haar behandelende psycholoog iets eenvoudigs aan: schrijf. Niet voor een publiek, niet voor een resultaat. Gewoon schrijf.
"Ik dacht: schrijven? Ik ben geen schrijver.
Ik schrijf alleen maar e-mails en notulen," lacht Marloes. Maar ze begon. Met een simpel notitieboekje van de action, een goedkope pen, en vijf minuten per dag. Die vijf minuten werden tien.
Waarom schrijven werkt bij burn-out
Die tien werden twintig. En na een paar weken merkte Marloes iets bijzonders: het schrijven voelde als een gesprek met haarzelf.
Een gesprek dat ze al jaren niet meer had gevoerd. Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat expressief schrijven — het opschrijven van je diepste gedachten en emoties — een meetbaar positief effect heeft op stress, angst en depressieve klachten. Mensen die drie tot vier keer per week twintig minuten schrijven over emotionele ervaringen, rapporteren na enkele weken significant minder klachten. Maar waarom werkt het zo goed?
Volgens psycholoog James Pennebaker, pionier op dit gebied, helpt schrijven om verwarrende ervaringen te structureren.
Je brein verandert een rommelige, emotionele ervaring in een verhaal met een begin, midden en einde. En dat maakt het draaglijker. "Het is alsof je een kamer opruimt in je hoofd," legt Marloes uit.
"Alles ligt altijd door elkaar. Maar als je het opschrijft, kun je het ordenen. En dan zie je ineens: oh, dit is waar het écht om draait."
Van dagboek naar herstelprogramma
Na zes maanden schrijven had Marloes meer dan honderd bladzijden gevuld. Maar ze merkte ook dat schrijven alleen niet genoeg was.
Ze had iemand nodig die meedacht. Iemand die begreep wat het betekent om op te brokkelen en weer op te bouwen. Via een vriendin hoorde ze van Stichting Creatief Herstel, een organisatie die vrouwen ondersteunt bij herstel van psychische klachten door middel van creatieve programma's, zoals expressief schrijven bij een angststoornis.
De nadruk ligt op zelfredzaamheid en persoonlijke ontwikkeling. Zo ontdekte ze hoe ze haar zelfvertrouwen terugvond door haar verhaal op te schrijven. Precies wat Marloes nodig had.
De drie schrijfmethoden die Marloes het meest hielpen
"Het programma gaf me structuur," zegt ze. "Maar het belangrijkste was dat ik merkte: ik ben niet de enige. Er zijn zoveel vrouwen die precies hetzelfde hebben meegemaakt."
Wat Marloes leerde — zowel uit haar eigen ervaring als via het programma — zijn drie schrijfmethoden die bijzonder werkzaam zijn tijdens burn-outherstel. De ochtendpagina's. Dit komt van Julia Cameron, schrijfster van The Artist's Way.
's Ochtends, meteen bij het opstaan, schrijf je drie pagina's lang. Alles wat in je hoofd omgaat.
Geen filter, geen correcties, geen oordeel. Het is alsof je je brein leegmaakt voordat de dag begint. Marloes deed dit elke dag gedurende vier maanden en noemt het "de beste therapeut die ik ooit heb gehad". Het dankboekje. Elke avond schreef Marloes drie dingen op waar ze dankbaar voor was.
Het mogen kleine dingen zijn: een kop thee, een lachje van haar dochter, de zon die scheen. Onderzoek van de Universiteit van Californië toont aan dat mensen die dagelijks dankbaarheid opschrijven na vier weken een stuk positiever naar het leven kijken en beter slapen.
Brieven die je niet stuurt. Marloes schreef brieven aan haar baas, aan haar vroogere zelf, aan de burn-out zelf. Brieven die ze nooit verstuurde. "Die brief aan mijn burn-out was de krachtigste," zegt ze.
"Ik bedankte haar eigenlijk. Want zonder die inzinking was ik nooit gaan nadenken over wat ik écht wilde."
Het leven aan de andere kant
Vandaag, anderhalf jaar na haar inzinking, werkt Marloes weer. Maar anders. Ze werkt drie dagen in plaats van vijf.
Ze zegt nee tegen projecten die niet bij haar passen. En ze schrijft nog steeds elke ochtend. Haar notitieboekjes heeft ze omgezet in een klein boekje, zelf uitgegeven via Amazon KDP.
Niet omdat ze rijk wilde worden — ze heeft er inmiddels 87 exemplaren van verkocht — maar omdat ze wilde dat andere vrouwen zouden weten: je kunt hier doorheen komen.
Beginnen met schrijven: een eenvoudig startpunt
"Burn-out is geen teken van zwakte," zegt Marloes vastberaden. "Het is een signaal. En als je luistert — écht luistert — kun je een leven opbouwen dat veel beter past bij wie je bent."
Je hoeft geen schrijver te zijn. Je hoeft geen mooie woorden te gebruiken.
Je hebt alleen maar nodig: een pen, papier, en de moed om eerlijk te zijn tegenover jezelf.
Begin vandaag. Schrijf vijf minuten. Schrijf wat je voelt, wat je dwarszit, wat je mist. Schrijf het woord "leeg" tien keer achter elk als dat is wat je voelt. Ontdek wat dagelijks schrijven voor je kan betekenen. Het maakt niet uit wat er op het papier komt.
Het enige dat telt, is dat je begint. Want zoals Marloes zegt: "Die eerste zin was het moeilijkste. Maar die eerste zin heeft mijn leven veranderd."